Α

    Αποτοξίνωση

    Με απλά λόγια, ως τοξίνες ορίζονται όλες εκείνες οι ουσίες οι οποίες προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι επιζήμιες για την υγεία. Λόγου χάριν, μια βακτηριακή μόλυνση προέρχεται από τη δράση των τοξινών των εν λόγω παθογόνων βακτηρίων.

    Σε διατροφικό επίπεδο, ‘τοξίνες’ μπορεί να θεωρούνται τα συντηρητικά, οι χρωστικές και γλυκαντικές ουσίες, οι ορμόνες που περιέχονται σε κρέατα και πουλερικά αλλά και παραπροϊόντα του ίδιου του μεταβολισμού. Ακόμα, πολλές φορές ο όρος αυτός αποδίδεται σε θρεπτικά συστατικά όπως λίπος, πρωτεΐνη, ζάχαρη, αλκοόλ, καφεΐνη ακόμα και αλλεργιογόνα τρόφιμα όπως το κρέας και τα αυγά.

    Ως εκ τούτου η έννοια της διατροφικής αποτοξίνωσης αφορά την απομάκρυνση των παραπάνω στοιχείων από τον οργανισμό διαμέσου του αποκλεισμού τους. Απαραίτητη δε, θεωρείται η επιλογή άλλων τροφίμων, ευεργετικών για τη διαδικασία αυτή.

    Δηλαδή όχι σε ζωικά τρόφιμα (κρέας, γαλακτοκομικά, τυριά, αυγά κ.α.), λιπαρά, τυποποιημένα, ζάχαρη κ.λ.π αλλά ναι σε φρούτα, λαχανικά, βότανα και αφεψήματά τους, όσπρια κ.λ.π.

    Αφυδάτωση

    Αφυδάτωση είναι η σημαντική μείωση του νερού του σώματος και, σε διαφορετικό βαθμό, των ηλεκτρολυτών.

    Τα συνήθη αίτια είναι:

    -Παρατεταμένη σωματική δραστηριότητα με εφίδρωση χωρίς να καταναλώνεται αρκετό νερό, ειδικά σε ένα θερμό και / ή ξηρό περιβάλλον

    -Η απώλεια αίματος που οφείλεται σε τραύμα

    -Διάρροια

    -Υπερθερμία

    -Shock (hypovolemic)

    -Εμετός

    -Η χρήση της μεθαμφεταμίνης, αμφεταμίνης, καφεΐνης  και άλλα διεγερτικά

    -Η υπερβολική κατανάλωση των αλκοολούχων ποτών

    -Λοιμώδη νοσήματα ( γαστρεντερίτιδα, χολέρα σιγκέλωση)

    -Υποσιτισμός

    -Ηλεκτρολυτικές διαταραχές ( υπερνατριαιμία, υπονατριαιμία, νηστεία, άρνηση λήψης τροφής, αδυναμία κατάπωσης)

    -Γλυκοζουρία

    -Ουραιμία

Β

    Βασικός Μεταβολισμός

    Μέτρηση του οποίου μας δείχνει το ελάχιστο ποσό ενέργειας που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να κάνει τις βασικές του λειτουργίες (αναπνοή, μεταβολισμός των κυττάρων, λειτουργία καρδιάς).

    Ο βασικός μεταβολισμός εξαρτάται από: την ηλικία, το φύλο και τη μυϊκή μάζα.

    Όσον αφορά στη θερμότητα, αυτή υπολογίζεται στο 10% του βασικού μεταβολισμού, όντας ο άνθρωπος σε κατάσταση ηρεμίας, ξαπλωμένος, φορώντας ελαφριά ρούχα και σε θερμοκρασία 25 C.

    Ο βασικός μεταβολισμός μπορεί να μειωθεί έπειτα από μια αυστηρή δίαιτα, κυρίως επειδή έχει μειωθεί ο μυϊκός ιστός, ο μεταβολικά ενεργός ιστός του σώματός μας.

Γ

    Δ

      Δείκτης Μάζας Σώματος

      Ο ορισμός Δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ, body mass index (BMI), ή Quetelet index) είναι μία γενική ιατρικήένδειξη για τον υπολογισμό του βαθμού παχυσαρκίας ενός ατόμου. Λόγω του εύκολου υπολογισμού του είναι ένα ευρέως διαδεδομένο διαγνωστικό εργαλείο των πιθανών προβλημάτων υγείας ενός ατόμου σε σχέση με το βάρος του.

      Υπολογίζεται πολύ εύκολα από τον τύπο:

       

      Διεθνές σύστημα μονάδων(SI)

      ΔΜΣ = βάρος(kg) / (ύψος)2 (m2)

    Ε

      Ζ

        Η

          Θ

            Θερμίδα

            Η θερμίδα μετράει την ποσότητα ενέργειας που απελευθερώνεται όταν μια δεδομένη ποσότητα φαγητού αντιδρά με οξυγόνο (καίγεται). Η διατροφική θερμίδα αντιστοιχεί στη χιλιοθερμίδα (kilocalorie) της Φυσικής και συμβολίζεται με κεφαλαίο Θ ή C ή kcal. Η ενέργεια αυτή αφορά την ενέργεια που θεωρητικά αποδίδουν τα τρόφιμα χωρίς να συνυπολογίζονται οι ενεργειακές απώλειες του πεπτικού και ουροποιητικού συστήματος.

            Θρεπτικά συστατικά

            Τα θρεπτικά συστατικά είναι ουσίες που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και τη λειτουργία ενός οργανισμού. Αν δε λαμβάνονται επαρκώς για κάποιο κρίσιμο χρονικό διάστημα προκαλούνται βλάβες στον οργανισμό, ενδεχομένως σοβαρές και μόνιμες. Αν δεν καταστούν μόνιμες, αναστρέφονται με τη λήψη και πάλι των θρεπτικών συστατικών. Τα θρεπτικά συστατικά είναι οι πρώτες ύλες για τη δημιουργία βιομάζας.

            Οι χημικές ουσίες οι οποίες είναι απαραίτητες στους ζωντανούς οργανισμούς χωρίζονται σε δυο κατηγορίες:

             

            τα μακροθρεπτικά συστατικά(υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λιπίδια) και

            τα μικροθρεπτικά συστατικά(βιταμίνες, μέταλλα,ιχνοστοιχεία)

            Θρεπτική αξία

            Θρεπτική αξία εννοούμε την ικανότητα των τροφίμων να παρέχουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τη διατήρηση του οργανισμού και τη φυσική δραστηριότητα. Η σημασία της θρεπτικής αξιολόγησης των επεξεργασμένων τροφίμων έγκειται στην ανάγκη επιλογής των κατάλληλων επεξεργασμένων τροφίμων που εντασσόμενα εντός μιας δίαιτας θα συνεισφέρουν θετικά στο στόχο που αυτή εξυπηρετεί.

             Η θρεπτική αξιολόγηση των τροφίμων μετά από επεξεργασία έχει δύο κύριες εκφάνσεις και επιτελείται σε δύο βασικές κατευθύνσεις. Η πρώτη αφορά τη μελέτη των πιθανών απωλειών σε θρεπτικά συστατικά μετά από εφαρμογή βιομηχανικών διεργασιών, ενώ η δεύτερη σχετίζεται με την εύρεση μεθόδων βελτίωσης της διαθρεπτικής αξίας των τροφίμων. Στην πρώτη περίπτωση μελετώνται οι απώλειες σε μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά κατά το μαγείρεμα, την κονσερβοποίηση, την ψύξη, την κατάψυξη και τις λοιπές διεργασίες συντήρησης και βελτίωσης των οργανοληπτικών ιδιοτήτων των τροφίμων ζωικής και φυτικής προελεύσεως. Στη δεύτερη κατεύθυνση εντάσσεται ο συνεχώς αναπτυσσόμενος κλάδος των λειτουργικών τροφίμων. Πρόκειται για τρόφιμα στα οποία η επεξεργασία στοχεύει στη βελτίωση της θρεπτικής τους αξίας και στην παροχή της δυνατότητας επίτευξης συγκεκριμένων λειτουργικών στόχων εντός του οργανισμού. Μερικά παραδείγματα λειτουργικών τροφίμων είναι το ενισχυμένο με ασβέστιο γάλα, οι εμπλουτισμένοι με ω-3 χυμοί, τα γιαούρτια με προβιοτικούς οργανισμούς και οι εμπλουτισμένες με φυτοστερόλες μαργαρίνες.

          Ι

            Ιδανικό βάρος

            Ο αριθμός των κιλών που πρέπει να ζυγίζει ένα άτομο, βάσει του ύψους και της κατασκευής του, για να έχει και να διατηρεί την καλύτερη δυνατή κατάσταση υγείας.

          Κ

            Κυτταρίτιδα

            Κυτταρίτιδα ονομάζεται η διήθηση (στράγγισμα, φιλτράρισμα) του συνδετικού ιστού με λιπαρές ουσίες, οι οποίες έχουν την τάση να σκληραίνουν, δηλαδή η κυτταρίτιδα είναι σωροί λίπους και νερού σταθεροποιημένοι με υποδόριο ιστό.

          Λ

            Λειτουργικά τρόφιμα

            Λειτουργικά τρόφιμα είναι εκείνα που περιέχουν ένα ή περισσότερα συστατικά τα οποία βοηθούν στην ευεξία του οργανισμού και πιθανών μειώνουν των κινδύνων για αρτηριακή υπέρταση, διαβήτη,  καρκίνο, οστεοπόρωση και καρδιαγγειακές ασθένειες .Αυτά τα τρόφιμα πιθανών να βοηθούν στην ευεξία του οργανισμού μέσω της βελτιστοποίησης των φυσιολογικών λειτουργιών του οργανισμού . Τα τρόφιμα αυτά γενικά περιέχουν ένα ή περισσότερα ευεργετικά συστατικά όπως πρεβιοτικές ενώσεις, προβιοτικούς μικροοργανισμούς, αντιοξειδωτικά, πολυφαινόλες και στερόλες, καροτενοειδή κ.α. Στα λειτουργικά τρόφιμα περιλαμβάνονται τα συμβατικά τρόφιμα, τα τροποποιημένα τρόφιμα (εμπλουτισμένα ή ενισχυμένα), τα ιατρικά τρόφιμα (medical foods) και τα τρόφιμα για ειδική διαιτητική χρήση. 

            Λιπώδης ιστός

            Λιπώδης ιστός ονομάζεται ο χαλαρός συνδετικός ιστός που αποτελείται από λιποκύτταρα H κύρια λειτουργία του είναι η αποθήκευση ενέργειας με τη μορφή λίπους. Εντοπίζεται κυρίως κάτω από το δέρμα(υποδόρια) αλλά βρίσκεται επίσης να περιβάλλει εσωτερικά όργανα παρέχοντάς τους έτσι προστασία (απέναντι σε πιέσεις, κραδασμούς). Στο δέρμα συσσωρεύεται στην υποδόρια στοιβάδα παρέχοντας μόνωση τόσο απέναντι στη θερμότητα όσο και το ψύχος. Ο λιπώδης ιστός χρησιμεύει επίσης ως αποθήκη θρεπτικών συστατικών.

          Μ

            Μεταβολικό σύνδρομο

            Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την παρουσία επιμέρους μεταβολικών διαταραχών, όπως η παχυσαρκία κεντρικού τύπου, η δυσλιπιδαιμία, η δυσανοχή στη γλυκόζη και η αρτηριακή υπέρταση. Η συνύπαρξη των μεταβολικών αυτών διαταραχών οδηγεί σε αυξημένη επίπτωση καρδιαγγειακής νόσου, σακχαρώδη διαβήτη και πρόωρου θανάτου (1-3).

            Μεταβολισμός

            Με τον όρο 'μεταβολισμό' περιγράφουμε τις χημικές μεταβολές που συντελούνται στον ανθρώπινο οργανισμό έτσι ώστε τη χημική ενέργεια που προσλαμβάνει μέσω τον τροφών να τη μετατρέψει σε διάφορες άλλες μορφές ενέργειας και κυρίως κινητική.

          Ν

            Νευρική ανορεξία

            Η νευρική ανορεξία (Anorexia nervosa) πιο γνωστή ως ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται κυρίως από άρνηση για διατήρηση ενός υγιούς φυσιολογικού βάρους και έναν μανιώδη φόβο για την απόκτηση βάρους σε συνδυασμό με μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους που μπορεί να διατηρηθεί από διάφορες προκαταλήψεις σχετικά με το σώμα, το φαγητό και την διατροφή τους. Τα άτομα με νευρική ανορεξία συνεχίζουν να νιώθουν πείνα αλλά επιτρέπουν στους εαυτούς τους μόνο πολύ μικρές ποσότητες φαγητού. Η μέση ημερήσια πρόσληψη θερμίδων για άτομα με ανορεξία είναι 600-800 θερμίδες αλλά υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις ολικής αθρεψίας. Παρόλο που μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου και κοινωνικοοικονομικής κατάστασης η νευρική ανορεξία επηρεάζει τις γυναίκες 10 φορές περισσότερο από τους άντρες.

          Ξ

            Ο

              Π

                Παχυσαρκία

                Παχυσαρκία είναι η παθολογικά αυξημένη εναπόθεση λίπους στο ανθρώπινο σώμα. Αυτή η αύξηση της ποσότητας του σωματικούς λίπους, συνεπάγεται βέβαια και αύξηση του σωματικού βάρους. Ως νόσος ορίζεται κάθε κατάσταση που μειώνει την ποιότητα και την ποσότητα της ζωής. Για τους παχύσαρκους, η ποιότητα ζωής είναι σαφώς μειωμένη αλλά και συντομότερη, αφού εμφανίζουν συχνότερα πολλές και σημαντικές επιπλοκές υγείας, συγκρινόμενοι με άτομα φυσιολογικού βάρους.

                Επιπλοκές παχυσαρκίας:

                Η σοβαρή παχυσαρκία ενέχει κινδύνους για την υγεία καθώς παρουσιάζει επιπλοκές. Η συσσώρευση λίπους γύρω από την κοιλιά, η οποία παρατηρείται συνήθως στους άνδρες, προκαλεί πολύ συχνά εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως αρτηριακή υπέρταση, στεφανιαία νόσο, αρτηριοσκλήρυνση κλπ. Αντίθετα, η συσσώρευση λίπους στους μηρούς και τους γλουτούς, η οποία παρατηρείται συνήθως στις γυναίκες, προκαλεί κυρίως αγγειακά προβλήματα από τα κάτω άκρα, όπως φλεβική ανεπάρκεια κάτω άκρων (κιρσούς) κλπ.

              Ρ

                Σ

                  Τ

                    Τροφική αλλεργία

                    Ένα άτοµο καταναλώνει κάποια τροφή και µετά από λίγη ώρα αρχίζει να παρουσιάζει εξάνθηµα, κνησµό και ίσως ακόµη εντονότερα συµπτώµατα (δύσπνοια κτλ.). Αυτή η κατάσταση είναι η τροφική αλλεργία, στην οποία µάλιστα ο ασθενής γνωρίζει ή πιθανολογεί ποια τροφή του την προκάλεσε, διότι πέρασε µόνο λίγη ώρα από τη στιγµή που την κατανάλωσε. Ο οργανισµός σε αυτή την περίπτωση αντέδρασε µε έναν «υπερβολικό» τρόπο, δηµιουργώντας µια κατάσταση που µπορεί να είναι επικίνδυνη. Σε αυτή την περίπτωση ο οργανισµός πάλι παρήγαγε αντισώµατα, αυτή τη φορά του τύπου IgE.

                    Τροφική δυσανεξία

                    Η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισµός αναγνωρίζει κάποια τροφή ως εχθρό και όχι ως τροφή την ονοµάζουµε τροφική δυσανεξία.

                    Τονίζουµε επιγραµµατικά ορισµένα βασικά σηµεία πάνω στο θέµα ώστε να γίνει περισσότερο κατανοητό:

                    • Η τροφική δυσανεξία είναι µια χρόνια αντίδραση του οργανισµού σε τροφές που καταναλώνουµε συχνά (π.χ. ψωµί, γάλα, ντοµάτα, λάδι, κρέας, καφέ κτλ.).
                    • Η ενόχληση που προκαλείται δεν εµφανίζεται αµέσως µετά τη λήψη της τροφής, όπως στις αλλεργίες. Μπορεί να εµφανισθεί και µετά από 3 ηµέρες ή και περισσότερο. Στην πραγµατικότητα η αντίδραση είναι συνεχής, αφού η κατανάλωση των τροφών που µας δηµιουργούν προβλήµατα υγείας είναι διαρκής.
                    • Μπορούν να εµφανιστούν συµπτώµατα και παθήσεις εις βάρος οποιουδήποτε οργάνου ή συστήµατος του οργανισµού.
                    • Τα συµπτώµαταδεν είναι ανάλογα µε την ποσότητα της δυσανεκτικής τροφής, δηλαδή και µικρές ποσότητες τροφής προκαλούν δυσανεξία (και τις δυσάρεστες για τον οργανισµό επιπτώσεις).
                    Τροφική εξάρτηση

                    Οι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, σε ζάχαρη και σε αλάτι, ερεθίζουν τις αισθήσεις και παρέχουν μια ανταμοιβή ικανοποίησης, που οδηγεί πολλούς στην επανάληψη της κατανάλωσης τους. Οι τροφές αυτές υποβοηθούν την παραγωγή ενδορφινών, που μας κάνουν να νιώθουμε ωραία και ήρεμα. Επίσης, ο εγκέφαλος απελευθερώνει την ντοπαμίνη, τον νευροδιαβιαστή της ικανοποίησης, που θα μας κινητοποιήσει μετά ώστε να επιδιώξουμε ξανά την ίδια ικανοποιητική, απολαυστική εμπειρία. Αυτή λοιπόν η επαναλαμβανόμενη εμπειρία συνηθίζει τον εγκέφαλο στην αναζήτηση απόλαυσης με τον ίδιο τρόπο, και έτσι αποκτάται η συνήθεια. Και όπως συμβαίνει με όλες τις εξαρτήσεις, αρχίζουμε να αναζητούμε συχνά όλο και περισσότερη από την ίδια τροφή που την συνδέσαμε με τόσο ευχάριστα συναισθήματα

                    Τρόφιμο

                     Το τρόφιµο είναι ένα φυσικό (ζωικό ή φυτικό) προϊόν ή παρασκεύασµα που         χρησιµεύει στη διατροφή του ανθρώπου.

                     Έτσι τα τρόφιμα διακρίνονται κυρίως σε δύο κύριες κατηγορίες: στα

                    "φυτικής προέλευσης", που διακρίνονται επιμέρους ανάλογα του είδους τους ή της ανατομίας τους (καρποί, φύλλα, κόνδυλοι κ.λπ.) και

                    "ζωικής προέλευσης", που διακρίνονται επιμέρους ανάλογα της ταξινόμησής τους (ψάρια, πουλερικά κ.λπ.), η με βάση τους εδώδιμους ιστούς και προϊόντα (συκώτι, μύες, αυγά, γάλα κ.λπ.).

                    Άλλη διαδεδομένη ταξινόμηση τροφίμων γίνεται ανάλογα με την επεξεργασία τους και τον χρόνο διάθεσής των, σε

                    "νωπά τρόφιμα", που καταναλώνονται χωρίς προηγούμενη κατεργασία, εκτός της διαλογής, τυποποίησης και συσκευασίας, και σε

                    "συντηρημένα" τρόφιμα" που έχουν υποστεί κατεργασία προκειμένου να παραταθεί ο χρόνος διάθεσής των στο εμπόριο όπως π.χ. τα αποξηραμένα, τα καπνιστά, τα κατεψυγμένα, τα κονσερβοποιημένα, τα παστά, τα παστεριωμένα κ.λπ.

                    .

                    Γενικά όμως, σήμερα, τα τρόφιμα διακρίνονται σε εννέα βασικές κατηγορίες που καθιερώθηκαν και ως είδη μεταφορών οι οποίες και είναι:

                    1)Σιτηρά και προϊόντα αυτών

                    2)Αμυλούχες ρίζες

                    3)Όσπρια

                    4)Φρούτα και λαχανικά

                    5)Κονσερβοποιημένα φρούτα, κομπόστες, μαρμελάδες, σάκχαρα και σιρόπια

                    6)Κρέας, ψάρια και αυγά.

                    7)Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα.

                    8)Λίπη και έλαια, και

                    9)Ποτά

                  Υ

                    Υπερτροφές

                    Τα Superfoods (υπερτροφές) χαρακτηρίζονται οι τροφές που όταν σε μικρή ποσότητα καταφέρνουν να συγκεντρώσουν πλήθος ευεργετικών ουσιών, που ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να απορροφήσει και να αξιοποιήσει, αποτελώντας μ’ αυτό τον τρόπο έναν αξιόλογο σύμμαχο σχεδόν όλων των πτυχών της ανθρώπινης υγείας.

                    Τα σημαντικότερα super foods είναι:

                    1. βατόμουρα, μούρα, κράνα: περιέχουν ισχυρές αντιμικροβιακές ουσίες που ενδυναμώνουν το αγγειακό σύστημα, αντιοξειδωτικά, φυτικές ίνες και βιταμίνη C. Βελτιώνουν την όραση, την μνήμη και μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών και καρκίνου.
                    2. μπρόκολο, σπανάκι και πράσινα φυλλώδη λαχανικά: πλούσια σε μεταλλικά άλατα και βιταμίνες όπως το φολλικό οξύ, η β-καροτίνη, το ασβέστιο, το μαγνήσιο, οι φυτικές ίνες και οι βιταμίνες A, C, K. Μειώνουν τον ρυθμό γήρανσης και προστατεύουν από την εμφάνιση καρκίνου, καρδιαγγειακών, εγκεφαλικού επεισοδίου, παχυσαρκίας και οστεοπόρωσης.
                    3. φασόλια και παράγωγα (σόγια): περιέχουν μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών, πρωτεΐνης, σιδήρου και φολλικού οξέος. Συμβάλλουν στη ρύθμιση της πέψης, ρίχνουν την χοληστερίνη και προστατεύουν ενάντια στην οστεοπόρωση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον σακχαρώδη διαβήτη και τον καρκίνο του μαστού.
                    4. σολομός και άλλα λιπαρά ψάρια: περιέχουν πρωτεΐνη, σελήνιο, αντιοξειδωτικά και ω-3 λιπαρά οξέα. Τα ω-3 προστατεύουν την καρδιά και τις αρθρώσεις, βελτιώνουν την μνήμη, μειώνουν τη χοληστερίνη και τον κίνδυνο παχυσαρκίας. Ακόμη έχει βρεθεί ότι προστατεύουν από την εμφάνιση κατάθλιψης.
                    5. ψωμί και δημητριακά ολικής άλεσης: περιέχουν σημαντική ποσότητα φυτικών ινών, πρωτεΐνης, θειαμίνης, ριβοφλαβίνης, νιασίνης, βιταμίνης Ε, ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου και ψευδαργύρου. Συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του εντέρου, στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και την προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα προϊόντα που έχουν σπόρους, περιέχουν και ω-3 λιπαρά οξέα.
                    6. αμύγδαλα, καρύδια και καρποί: περιέχουν καλής ποιότητας πρωτεΐνη, μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, βιταμίνη Ε, φυτικές ίνες, μαγνήσιο, φώσφορο. Προστατεύουν από κρίσεις υπερφαγίας, καρδιαγγειακά νοσήματα και κάποιες μορφές καρκίνου.
                    7. 7. τσάι: το πράσινο, το μαύρο και περισσότερο το λευκό, περιέχουν κατεχίνες που είναι ισχυρά αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τα τοιχώματα των αρτηριών και κατ’ επέκταση μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών, ενώ προλαμβάνουν τον κίνδυνο θρομβώσεων.
                    8. σκόρδο: έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση, ενώ θεωρείται ιδανικό για μολύνσεις ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ρίχνει τη χοληστερίνη, την αρτηριακή πίεση και περιορίζει τον κίνδυνο θρομβώσεων
                    9. 9. ελαιόλαδο: περιλαμβάνει μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και βιταμίνη Ε. Βοηθάει στην μείωση της χοληστερόλης, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και προστατεύει από καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και υψηλή αρτηριακή πίεση.
                    10. 10. μαύρη σοκολάτα: περιέχει μεγάλες ποσότητες αντιοξειδωτικών και μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση. Ιδίως αυτές που περιέχουν πάνω από 60% κακάο. Όσο πιο σκούρα είναι η σοκολάτα τόσο λιγότερη ζάχαρη και βούτυρο περιέχει.
                    Υποσιτισμός

                    Υποσιτισμός είναι η λήψη λιγότερης τροφής από την κανονική ποσότητα, με αποτέλεσμα να μην τρέφεται καλά οργανισμός και να μην αναπτύσσεται ομαλά το σώμα. Ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών.

                  Φ

                    Φυσική δραστηριότητα

                    Φυσική δραστηριότητα είναι οποιαδήποτε κίνηση του σώματος, η οποία εκτελείται εξαιτίας μυϊκής συστολής και η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη δαπάνη ενέργειας. Η φυσική δραστηριότητα μπορεί να εμφανιστεί σε οργανωμένη ή μη οργανωμένη μορφή.
                    Η μη οργανωμένη μορφή φυσικής δραστηριότητας περιλαμβάνει συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες όπως το περπάτημα, ο χορός, το ανέβασμα σκάλας, δουλειές κήπου-αυλής, παιχνίδι.
                    Η οργανωμένη φυσική δραστηριότητα περιλαμβάνει σχεδιασμένα προγράμματα άσκησης με στόχο τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και κατ' επέκταση της υγείας. Προγράμματα άσκησης σχεδιασμένα για τη βελτίωση της υγείας, πρέπει να στοχεύουν τόσο στη βελτίωση της λειτουργίας του καρδιαγγειακού και πνευμονικού συστήματος, της μυϊκής δύναμης και της ευλυγισίας, όσο και στην απόκτηση ή διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
                    Η αντοχή, η δύναμη και η ευλυγισία είναι οι ικανότητες της φυσικής κατάστασης που συνδέονται άμεσα με την υγεία.

                  Χ

                    HACCP

                    Το HACCP ( Hazard Analysis and Critical Control Points- ανάλυση κινδύνου και κρίσιμα σημεία ελέγχου) είναι ένα απλό και αποτελεσματικό σύστημα που έχει ως σκοπό τη διασφάλιση της υγιεινής των τροφίμων, ειδικότερα του τελικού προϊόντος.

                    Με το σύστημα HACCP μπορούμε να προβλέψουμε τους κινδύνους και την πιθανότητα εμφάνισής τους σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας ενός τρόφιμου, και να αποφύγουμε έτσι την πρόκληση ζημιάς στην υγεία του καταναλωτή. Ουσιαστικά το σύστημα HACCP κάθε μονάδας παραγωγής είναι ένα σύνολο γραπτών διαδοχικών οδηγιών εργασίας και αποτελεσμάτων ή συζυτήσεων μοναδικό για κάθε βιομηχανία, βιοτεχνία ή εγκατάσταση παραγωγής.

                  Ψ

                    Ψυχογενής βουλιμία

                    Ο όρος ψυχογενής ή νευρική ή νευρογενής βουλιμία (ΨΒΝΒ, επιστ. ονομασία: bulimia nervosa) περιγράφει μια διαταραχή στην πρόσληψη τροφής. Η νευρογενής βουλιμία χαρακτηρίζεται από επεισοδιακή υπερφαγία (κατανάλωση πολύ μεγάλης ποσότητας φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα ), η οποία ακολουθείται από την προσπάθεια απαλλαγής από τις περιττές θερμίδες συνήθως μέσω εμετού, καθαρτικών, διουρητικών και υπερβολικής άσκησης. Οι γυναίκες έχουν εννέα φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν νευρική βουλιμία από τους άντρες.

                  Ω